Dae su 1999 a oe cun sa “lege 482”: prominta mancada
de Giuseppe Pepe Coròngiu
CASTEDDU. Pagas dies como sa lege de s’istadu 482 de su 1999, chi aiat reconnotu su sardu che limba, at lòmpidu 20 annos. Non sunt in medas sos chi si nde sunt ammentados in Sardigna, e, a nàrrere sa...
3 MINUTI DI LETTURA
CASTEDDU. Pagas dies como sa lege de s’istadu 482 de su 1999, chi aiat reconnotu su sardu che limba, at lòmpidu 20 annos. Non sunt in medas sos chi si nde sunt ammentados in Sardigna, e, a nàrrere sa beridade, sas istitutziones no ant aparitzadu perunu addòbiu pùblicu pro nde medire sas sortes. Àteras minorias l’ant fatu e sos rapresentantes de sas limbas ’italianas’ si sunt dados obiamentu in Bolzanu su 25 de su mese de santandria coladu pro una mesa de arresonu. Pro su prus su giudìtziu chi s’est est dadu est chi sa lege no est renèssida in logu perunu a fàghere crèschere sa chistione fora dae sas grefas particulares de sos amantiosos. Chie fiat giai forte s’est arrangiadu su matessi, sos àteros ant proadu. Est istada una norma de importu, sende simbòlica e de significu, ma in su cuncretu no at mudadu su fadu de sas limbas in declinu. Una prominta mancada duncas, unu frore abertu petzi a metade, crèschidu in su desertu de sas polìticas italianas, dae semper punnadas a cundennare cada diversidade linguìstica.
In Sardigna, pro una bindighina de annos, sas normas ant dadu impèllida a novidades fortes chi mancu sa lege regionale 26/97 (prus arretrada de cussa istatale) aiat cajonadu. Posca su 2011-12 però s’est pesada una revesa de su traditzionalismu e s’efetu de s’annoamentu s’est istudadu a bellu a bellu pro torrare a èssere a dies de oe belle nudda. In Sardigna sa filosofia de sa 482 no est mai calada in sedda a setores poderosos de sa classe polìtica e acadèmica e est istada giuigada comente ’angena’ e fortzada. Sa mentalidade provintziale italiana, prus de sa limba matessi, at fatu dannu. Su sardu at tentu semper a favore su sentimentu popolare, ma finas innimigos mannos. Custos cun su prestìgiu issoro ant indebilitadu sa chistione allughende campanilismos e tribalismos, ma finas tanchende sa polìtica linguìstica in intro de su corrale de s’antropologia e de su folklore. Sa chistone de sa limba ufitziale s’est torrada a nudda.
Est craru duncas chi una lege ’continentale’ chi at afortiadu s’istandardizatzione, sos ufìtzios, s’insinnamentu in iscola, s’impreu de tecnologias, sa normalizatzione, non podiat agradare a setores chi ant de sa limba sarda un’àtera idea. Antzis, chi negant, in sos fatos cuncretos, s’esistèntzia matessi de una limba. A bisu issoro sas limbas sunt medas, si narant ’variantes’ e devent abarrare minores e traditzionales. Non podent bisare sa normalidade. Non podent essire fora dae sa sorte ’antropològica’ chi sos intelletuales a duas caras aiant giai prenetadu. Duncas su negatzionismu linguìsticu locale at bintu, pro como, finas sas pagas ocasiones dadas dae sa 482. Una lege chi non poniat a òbligu nudda, ma chi nos at dadu s’ocasione de nos sètzere che pare in sa mesa culturale e polìtica de sas minorias natzionales europeas. Sa classe dirigente non fiat pronta a lu fàghere, preferende su logu prus achistiadu de su mundu provintziale e acadèmicu de sa dialetologia italiana. Sa presone chi amus semper connotu.
©RIPRODUTZIONE RISERVADA
In Sardigna, pro una bindighina de annos, sas normas ant dadu impèllida a novidades fortes chi mancu sa lege regionale 26/97 (prus arretrada de cussa istatale) aiat cajonadu. Posca su 2011-12 però s’est pesada una revesa de su traditzionalismu e s’efetu de s’annoamentu s’est istudadu a bellu a bellu pro torrare a èssere a dies de oe belle nudda. In Sardigna sa filosofia de sa 482 no est mai calada in sedda a setores poderosos de sa classe polìtica e acadèmica e est istada giuigada comente ’angena’ e fortzada. Sa mentalidade provintziale italiana, prus de sa limba matessi, at fatu dannu. Su sardu at tentu semper a favore su sentimentu popolare, ma finas innimigos mannos. Custos cun su prestìgiu issoro ant indebilitadu sa chistione allughende campanilismos e tribalismos, ma finas tanchende sa polìtica linguìstica in intro de su corrale de s’antropologia e de su folklore. Sa chistone de sa limba ufitziale s’est torrada a nudda.
Est craru duncas chi una lege ’continentale’ chi at afortiadu s’istandardizatzione, sos ufìtzios, s’insinnamentu in iscola, s’impreu de tecnologias, sa normalizatzione, non podiat agradare a setores chi ant de sa limba sarda un’àtera idea. Antzis, chi negant, in sos fatos cuncretos, s’esistèntzia matessi de una limba. A bisu issoro sas limbas sunt medas, si narant ’variantes’ e devent abarrare minores e traditzionales. Non podent bisare sa normalidade. Non podent essire fora dae sa sorte ’antropològica’ chi sos intelletuales a duas caras aiant giai prenetadu. Duncas su negatzionismu linguìsticu locale at bintu, pro como, finas sas pagas ocasiones dadas dae sa 482. Una lege chi non poniat a òbligu nudda, ma chi nos at dadu s’ocasione de nos sètzere che pare in sa mesa culturale e polìtica de sas minorias natzionales europeas. Sa classe dirigente non fiat pronta a lu fàghere, preferende su logu prus achistiadu de su mundu provintziale e acadèmicu de sa dialetologia italiana. Sa presone chi amus semper connotu.
©RIPRODUTZIONE RISERVADA
Non lasciare decidere l'algoritmo:
scegli La Nuova Sardegna per le tue notizie su Google
