TRABALLOS
Sa passèntzia de su maistru liutaju
Ettore Uzzanu, 44 annos, tetaresu, cojuadu. Maistru liutaju.Isgùrbias, iscarfeddos e limas. Ettore, a su mestieri de liutaju comente ti ses acurtziadu? «De sa mùsica so istadu semper amantiosu. M’amme...
3 MINUTI DI LETTURA
Ettore Uzzanu, 44 annos, tetaresu, cojuadu. Maistru liutaju.
Isgùrbias, iscarfeddos e limas. Ettore, a su mestieri de liutaju comente ti ses acurtziadu?
«De sa mùsica so istadu semper amantiosu. M’ammento chi cando fia pitzinnu in sos tretos de domo mea b’aiat un’artisanu chi traballaiat sa linna e fraigaiat ogetos diversos. Deo m’incantaia a lu mirare in su laboratòriu suo inghiriadu dae tantos istrumentos. Fia incuriosidu meda meda. In s’interim, dae giovaneddu, sonaia sa chiterra e semper aia su disìgiu de cumprèndere comente fiat fraigada a cumentzare dae sa linna ch’est su materiale printzipale. Tando a contu meu apo fraigadu carchi chiterra».
Su traballu tuo, ite tratat?
«Fràigo e acontzo annoende·los istrumentos musicales a arcu, diat èssere a nàrrere: violinos, violas, violontzellos. Finas acontzo sos contrabassos».
Pro èssere artisanu liutaju, cale formatzione as àpidu?
«Congruidos sos istùdios de sas iscolas superiores, in su 1997, aia bidu in internet unu bandu pro unu cursu professionale de acontzadores de istrumentos musicales in Emilia Romagna. B’apo leadu parte deretu».
In Sardigna, pro chie cheret imparare custu mestieri, iscolas ispetzìficas a bi nd’at?
«A dolu mannu, pro su chi apo bidu deo finas a como, sas oportunidades inoghe si faghent disigiare a beru. B’at de nàrrere una cosa però. Pro costumàntzia s’istrumentu a arcu benit dae Cremona in ue sunt nàschidos sos maistros mannos liutajos, comente a Stradivari e a Guarnieri».
Posca de su primu cursu... it’est capitadu?
«Mi nche so iscritu in s’iscola de s’artisanu acontzadore Scrollavezza in Parma. Bi so abarradu 3 annos, finas a leare su diploma de liutaju. Posca so recuidu a Sardigna, ca sa punna mea fiat semper cudda de torrare a traballare inoghe».
Su laboratòriu de Tàtari cando l’as abertu?
«In su 2005. Dae 4 annos, cun aficu e coro, nd’apo abertu un’àteru in Casteddu. Difatis unas cantas dies isto in cue e unas cantas dies so inoghe in Tàtari».
Oe in die, sos produtos fraigados a manera industriale parent sena làcanas. In s’artisania, che a sa tua, mescamente ite serbit?
«Eh, mi benit de nàrrere luego chi tocat de àere gana manna de fàghere e bolontade de istare in sa butega a fraigare, a bellu a bellu, un’istrumentu, afortiendesi de passèntzia e aficu mannos. Ca non semus faeddende petzi de manualidade. Bi deves pònnere pensamentu, progetu, ideas, isperimentatzione e sentidu».
Sa fortza de sighire semper, dae ue l’agatas?
«In antis de totu istimo meda a beru custu traballu. Ma b’at una cosa chi m’agiudat a megiorare cada die in su chi fatzo. Est su de no èssere mai cuntentu. Finas si unu traballu est bene sestadu, sigomente deo so autocrìticu, mi paret chi s’ischire meu no est bastante, chi depo imparare semper».
De violinos tue nd’as fraigadu unos cantos. A nos contas ite tipu de linna s’impreat?
«Pro su fundu, sa mànica e sas doas de su violinu s’impreat s’àtzeru maretzadu chi tenet s’efetu de sas undas de su mare. Su pianu armònicu est de pinu, una linna prus modde chi drinnit mègius. Imbetzes tastiera, cordiera e pirolos sunt de linna tosta che a s’ebanu. Sa linna benit dae logos in ue b’at fritu meda. Su pinu benit dae sas Alpes e s’àtzeru dae sa Bòsnia. Pro chi sonet mègius cheret chi siat linna istajonada, sicca bene».
A mustras e cuncursos, mai partetzipadu b’as?
«Emmo. Sos cuncursos bi sunt onni pagos annos e deo so istadu in Cremona, Polònia, Germània. In su 2014 in Cremona b’at àpidu una mustra pro sa cale sos liutajos de sas regiones de Itàlia fiant istados cramados a partetzipare a custu eventu mannu. Deo so istadu cumbidadu».
Pro tene, un’artisanu bravu, comente si reconnoschet?
«Pro comente lu penso deo, est cussu chi resessit a dare su significu mègius a sos materiales chi tenet a disponimentu, aunende capatzidade e arte in un’istrumentu chi at a èssere semper ùnicu».
Su faeddare tuo trasmitit su ligàmine fungudu chi tenes cun totu su chi faghet parte de custu mestieri. Cale est su grangeu prus mannu tuo?
«Su de bìdere e intèndere a sos musitzistas cando sonant sos istrumentos fraigados dae mene».
Isgùrbias, iscarfeddos e limas. Ettore, a su mestieri de liutaju comente ti ses acurtziadu?
«De sa mùsica so istadu semper amantiosu. M’ammento chi cando fia pitzinnu in sos tretos de domo mea b’aiat un’artisanu chi traballaiat sa linna e fraigaiat ogetos diversos. Deo m’incantaia a lu mirare in su laboratòriu suo inghiriadu dae tantos istrumentos. Fia incuriosidu meda meda. In s’interim, dae giovaneddu, sonaia sa chiterra e semper aia su disìgiu de cumprèndere comente fiat fraigada a cumentzare dae sa linna ch’est su materiale printzipale. Tando a contu meu apo fraigadu carchi chiterra».
Su traballu tuo, ite tratat?
«Fràigo e acontzo annoende·los istrumentos musicales a arcu, diat èssere a nàrrere: violinos, violas, violontzellos. Finas acontzo sos contrabassos».
Pro èssere artisanu liutaju, cale formatzione as àpidu?
«Congruidos sos istùdios de sas iscolas superiores, in su 1997, aia bidu in internet unu bandu pro unu cursu professionale de acontzadores de istrumentos musicales in Emilia Romagna. B’apo leadu parte deretu».
In Sardigna, pro chie cheret imparare custu mestieri, iscolas ispetzìficas a bi nd’at?
«A dolu mannu, pro su chi apo bidu deo finas a como, sas oportunidades inoghe si faghent disigiare a beru. B’at de nàrrere una cosa però. Pro costumàntzia s’istrumentu a arcu benit dae Cremona in ue sunt nàschidos sos maistros mannos liutajos, comente a Stradivari e a Guarnieri».
Posca de su primu cursu... it’est capitadu?
«Mi nche so iscritu in s’iscola de s’artisanu acontzadore Scrollavezza in Parma. Bi so abarradu 3 annos, finas a leare su diploma de liutaju. Posca so recuidu a Sardigna, ca sa punna mea fiat semper cudda de torrare a traballare inoghe».
Su laboratòriu de Tàtari cando l’as abertu?
«In su 2005. Dae 4 annos, cun aficu e coro, nd’apo abertu un’àteru in Casteddu. Difatis unas cantas dies isto in cue e unas cantas dies so inoghe in Tàtari».
Oe in die, sos produtos fraigados a manera industriale parent sena làcanas. In s’artisania, che a sa tua, mescamente ite serbit?
«Eh, mi benit de nàrrere luego chi tocat de àere gana manna de fàghere e bolontade de istare in sa butega a fraigare, a bellu a bellu, un’istrumentu, afortiendesi de passèntzia e aficu mannos. Ca non semus faeddende petzi de manualidade. Bi deves pònnere pensamentu, progetu, ideas, isperimentatzione e sentidu».
Sa fortza de sighire semper, dae ue l’agatas?
«In antis de totu istimo meda a beru custu traballu. Ma b’at una cosa chi m’agiudat a megiorare cada die in su chi fatzo. Est su de no èssere mai cuntentu. Finas si unu traballu est bene sestadu, sigomente deo so autocrìticu, mi paret chi s’ischire meu no est bastante, chi depo imparare semper».
De violinos tue nd’as fraigadu unos cantos. A nos contas ite tipu de linna s’impreat?
«Pro su fundu, sa mànica e sas doas de su violinu s’impreat s’àtzeru maretzadu chi tenet s’efetu de sas undas de su mare. Su pianu armònicu est de pinu, una linna prus modde chi drinnit mègius. Imbetzes tastiera, cordiera e pirolos sunt de linna tosta che a s’ebanu. Sa linna benit dae logos in ue b’at fritu meda. Su pinu benit dae sas Alpes e s’àtzeru dae sa Bòsnia. Pro chi sonet mègius cheret chi siat linna istajonada, sicca bene».
A mustras e cuncursos, mai partetzipadu b’as?
«Emmo. Sos cuncursos bi sunt onni pagos annos e deo so istadu in Cremona, Polònia, Germània. In su 2014 in Cremona b’at àpidu una mustra pro sa cale sos liutajos de sas regiones de Itàlia fiant istados cramados a partetzipare a custu eventu mannu. Deo so istadu cumbidadu».
Pro tene, un’artisanu bravu, comente si reconnoschet?
«Pro comente lu penso deo, est cussu chi resessit a dare su significu mègius a sos materiales chi tenet a disponimentu, aunende capatzidade e arte in un’istrumentu chi at a èssere semper ùnicu».
Su faeddare tuo trasmitit su ligàmine fungudu chi tenes cun totu su chi faghet parte de custu mestieri. Cale est su grangeu prus mannu tuo?
«Su de bìdere e intèndere a sos musitzistas cando sonant sos istrumentos fraigados dae mene».
Non lasciare decidere l'algoritmo:
scegli La Nuova Sardegna per le tue notizie su Google
