«Sos etruscos sunt eredes de sos sardos nuràgicos»
de Tonino Bussu
Pro su iscritore giornalista Sergio Frau sa Sardigna est s’ìsula mitu de Platone «Non b’at perunu nùmene de orìgine romana. Sant’Efes? Est cristianu»
2 MINUTI DI LETTURA
TÀTARI. E si su latinu esseret nebode de su sardu e non su contràriu? Sergio Frau, iscritore, giornalista, intre sos fundadores de La Repubblica est autore de Le Colonne d’Ercole, un inchiesta de su 2002. E como de Omphalos. Il primo centro del mondo, essidu in trìulas. Pro Frau sa Sardigna est s’ìsula mitu de Platone, Atlante, cugugiada in parte dae unu maremotu de Poseidone. E difatis b’at nessi àteros chentu Barùmini interrados e chentu Pompei de su mare in suta de su ludu de nde bogare a campu. E in custa ùrtima òpera Frau dimustrat, intre su restu, chi sos etruscos sunt sardos fuidos, pròfugos, eredes de sos sardos nuràgicos. E sos romanos dae sos etruscos. E sigomente sa limba latina at pigadu meda dae s’etrusca e custa dae su sardu, duncas su latinu diat dèvere essere nebode de su sardu.
Tue, Sergio, in “Omphalos”, pro sa limba sarda, tzitas puru a Dante Alighieri?
«Tzertu, pròpiu sas paràulas de Dante in s’òpera De vulgari eloquentia dolent galu, ca afirmant chi sos sardos “non tenent unu vulgare comente sos àteros pòpulos itàlicos, ma faeddant unu latinu comente sas issìmias”. Dae ue e dae chie l’ant imparadu, cunsideradu chi sos romanos in Barbàgia no b’ant mai guvernadu?».
Ma a bi nd’at de istudiosos chi dimustrant custa teoria?
«Sisse, linguìstas o archeòlogos, comente a Jubanne Ugas, chi dimustrant chi non b’at proas archeològicas chi in su primu e in su segundu sèculu (a pustis de Cristos) sa resistèntzia de sos ilienses esseret istada domada; e chi su Supramonte esseret dominadu dae sos romanos; e chi custos aerent fundadu munitzìpios o chi aerent introduidu sa limba latina. Non b’at perunu nùmene de orìgine romana, Sant’Efes, pro nàrrere, est nùmene cristianu».
E duncas cale est sa limba mama?
«Tzertos pensant chi sos barbaritzinos l’apant imparada dae sas cojas intre sos sordados romanos cun sas barbaritzinas. Arratza de imbentu! Sa chistione est prus fine. Sa limba mama podet èssere su proto-latinu chi sos sardos ant semper faeddadu in sos millènnios de su perìodu nuràgicu e prenuràgicu. E dae cussu nde derivat chi su latinu de sos romanos diat pòdere èssere non prus comente limba mama, ma forsis – pensade mih! – sa limba neta de su sardu e fìgia de s’etruscu. Bastat a lèghere sas òperas de unos cantos istudiosos comente a su glotòlogu Màrio Alinei, a Wagner e a àteros chi faeddant de sa tzivilidade de s’istòria sarda, estrusca e romana puru in Omphalos».
E s’iscritura etrusca? Bellu mistèriu beru?
«Sos etruscos teniant cuntatos cun mesu mundu: si ant seberadu cussu alfabetu criptadu chi nemos resessit a cumprèndere forsis est ca non cheriant chi l’aerent cumpresu sos chi etruscos non fiant».
Tue, Sergio, in “Omphalos”, pro sa limba sarda, tzitas puru a Dante Alighieri?
«Tzertu, pròpiu sas paràulas de Dante in s’òpera De vulgari eloquentia dolent galu, ca afirmant chi sos sardos “non tenent unu vulgare comente sos àteros pòpulos itàlicos, ma faeddant unu latinu comente sas issìmias”. Dae ue e dae chie l’ant imparadu, cunsideradu chi sos romanos in Barbàgia no b’ant mai guvernadu?».
Ma a bi nd’at de istudiosos chi dimustrant custa teoria?
«Sisse, linguìstas o archeòlogos, comente a Jubanne Ugas, chi dimustrant chi non b’at proas archeològicas chi in su primu e in su segundu sèculu (a pustis de Cristos) sa resistèntzia de sos ilienses esseret istada domada; e chi su Supramonte esseret dominadu dae sos romanos; e chi custos aerent fundadu munitzìpios o chi aerent introduidu sa limba latina. Non b’at perunu nùmene de orìgine romana, Sant’Efes, pro nàrrere, est nùmene cristianu».
E duncas cale est sa limba mama?
«Tzertos pensant chi sos barbaritzinos l’apant imparada dae sas cojas intre sos sordados romanos cun sas barbaritzinas. Arratza de imbentu! Sa chistione est prus fine. Sa limba mama podet èssere su proto-latinu chi sos sardos ant semper faeddadu in sos millènnios de su perìodu nuràgicu e prenuràgicu. E dae cussu nde derivat chi su latinu de sos romanos diat pòdere èssere non prus comente limba mama, ma forsis – pensade mih! – sa limba neta de su sardu e fìgia de s’etruscu. Bastat a lèghere sas òperas de unos cantos istudiosos comente a su glotòlogu Màrio Alinei, a Wagner e a àteros chi faeddant de sa tzivilidade de s’istòria sarda, estrusca e romana puru in Omphalos».
E s’iscritura etrusca? Bellu mistèriu beru?
«Sos etruscos teniant cuntatos cun mesu mundu: si ant seberadu cussu alfabetu criptadu chi nemos resessit a cumprèndere forsis est ca non cheriant chi l’aerent cumpresu sos chi etruscos non fiant».
Non lasciare decidere l'algoritmo:
scegli La Nuova Sardegna per le tue notizie su Google
