La Nuova Sardegna

AMBIENTE 

Aguantare su cambiu climaticu

Aguantare su cambiu climaticu

Dae su duamígia a su duamígia e chentu sa temperatura annanghida at a éssere de duos grados e mesu in chent’annos. Custa est sa previsione chi sunt faghende sos forestales áustriacos pro sos tretos...

3 MINUTI DI LETTURA





Dae su duamígia a su duamígia e chentu sa temperatura annanghida at a éssere de duos grados e mesu in chent’annos. Custa est sa previsione chi sunt faghende sos forestales áustriacos pro sos tretos montagninos de sos Alpes áustriacos. Bator gastas de árbores ant essere meda importantes in su tempus venidore in sos Alpes: s’abede arbu, su de atrempiu calabresu, s’abede de Douglas in terrinos lébios e aghedos, su ruérgiu piludu in sos terrinos bassos e mescamente in sos terrinos graes, sa faja comente árbore de mistura in su padente chi istabilizat e megiorat su solu.

A dolu mannu s’abede ruju intre su duamígia e deghe no at a àere prus cunditziones pro suprabivere in àeras de logu paris (pranura) comente sas de s’Austria Bassa e at a essere acorradu petzi in àeras de cucumenale de sos Alpes.

Pro custu non si podet faghere fide in su recursu de s’abede ruju in medas tretos montagninos áustriacos. Sas matas favoressidas dae su cambiu climaticu in sos Alpes sunt: abede arbu (semenes giutos de sa Calabria prus adatos a su caente), douglasia, ruérgiu piludu, faja. Sa atuatzione de créschida sunt variadas sigundu sas diferentes ispétzias de árbores comente s’abede arbu chi at ulteriores profetos comente belle de nudda pudrefatzione ruja, riscu minore de erríbios carrafoneddos (coleotteri).

Su prus importante gasu serra chi determinat s’aumentu de sas temperaduras est s’anidride carbonica. In sos urtimos duos miliones de annos s’anidride carbonica at chilliadu intre 180 e 300 partes pro milione.

In sos urtimos dughentos annos sa cuntzentratzione est créschida dae 280 in antis de sa revolutzione industriale a 400 partes pro milione e sos modellos prevedint intre sa fine de custu seculu valores de 600 partes pro milione. Su cámbiu climaticu s’at a manifestare in duas maneras fundamentales referidas a sa temperadura media de s’annu chi at a aumentare meda e a su proingiu chi at a cambiare meda in términes de créschida de intensidade e de capassidade dánnina. Su médiu ambiente de su Mediterráneu paret prus corfadu de sas ateras àeras climaticas.

Difatis cando in bona parte de sos tretos de su mundu s’aumentu de sas temperaduras previstu est intre de 1.3 – 1.8 grados Tzentigrados in s’Europa de su Mérie (Sud) sa créschida isvetada est de 2 – 3 grados Tzentigrados intre su 2050, unu datu chi isporat.

Ulteriores modellos climaticos inghitzant chi in su batzinu de su Mediterráneu ant impagongiare meda sas pretzipitatziones. Sa vegetatzione de isclerofillas mediterráneas ant a essere menetzadas comente ispétzias semperbirdes ca sunt consideradas pagu capassas de aguantare su cambiu climaticu in cantu no ant a lograre a ameddare ma ant a faghere in antis a si tramudare in tretos prus a Norde in ue ant a ésistire sas cunditziones profetosas.

Medas autores proponent iscenários chi faeddant de sa tramuda de sas ispétzias de árbores mediterráneas. Matas semperbirdes commente sas elighes sunt reconnotas grandu capassas unu cras de si tramudare in tretos de montagna como ocupados dae chercos detzíduos montagninos.

Custas ipotesis sunt averguadas a dispetu de sa presumida tollerántzia de sas matas (árbores) semperbirdes isclerofillas de su Mediterráneu in casu de créschida de sa sicagna e de sa temperadura.

Imbetzes custos fatores ant a iscadenare atziones chi ghermeddant protzessos de desertificatzione dánninos pro sas matas (árbores) semperbirdes isclerofillas de su Mediterráneu.

Ghite determinat in sos árbores sa créschida de sa candidade de anidride carbonica est istadu peschisadu in su médiu ambiente tropicale e prus pagu in cussu mediterráneu. In custu casu si connoschet sa reatzione de pagos árbores semperbirdes commente s’elighe, su suérgiu chi reduint sa condutzione de sos istomas in sas fógias e ismanniant sa fotosintesi petzi cando sa disponibilidade de abba e de nudríngios no est limitada.

(*) Dutore Forestale

Non lasciare decidere l'algoritmo:

scegli La Nuova Sardegna per le tue notizie su Google

Primo Piano
Maltempo

Meteo Giuliacci, ciclone in arrivo: piogge intense e temperature in picchiata

Le nostre iniziative