La Nuova Sardegna

Tradutzione automàtica cun sa prataforma Apertium

de Gianfranco Fronteddu
Tradutzione automàtica cun sa prataforma Apertium

Unu progetu pro s’isvilupu de su sardu digitale finantziadu dae Google «Tenet 29.800 paràulas, cun unu tassu de reconnoschimentu de su 94,2%»

3 MINUTI DI LETTURA





CASTEDDU. Àteros duos progetos pro su sardu digitale cun su finantziamentu de Google: isvilupu de unu tradutore Apertium catalanu-sardu e de una versione noa italianu-sardu. Su progetu finantziadu dae Google tràmite su programma Google Summer of Code 2017, cun s’organizatzione Apertium, at pertocadu s’isvilupu de unu tradutore automàticu lìberu dae su catalanu a su sardu e sa sighida de su progetu de s’annu coladu, s’isvilupu de unu tradutore dae su italianu a su sardu. Custa idea benit dae sa voluntade de pònnere a disponimentu un’àteru trastu de agiudu pro sa limba sarda, sighende su matessi caminu de su traballu fatu s’annu passadu pro apertium ita-srd.

Sa prataforma Apertium, creada dae unu grupu de universidades e aziendas de tecnologia in su 2004 pro sa tradutzione automàtica intre su castillianu, su catalanu e su galitzianu, oe includet pagu prus de baranta limbas comente a su brètone, a s’otzitanu, a su bascu, a su tàtaru de Crimea e a àteras. Est unu tradutore basadu subra de regulas, duncas resurtat un’aina perfeta pro sas limbas chi disponent de relativamente pagas risorsas in sa retza. Su tradutore catalanu-sardu tenet 29.800 paràulas, cun unu tassu de reconnoschimentu de paràulas de su 94,2% e un tassu de faddina de su 13,8% (carculados partinde dae testos de sa Wikipèdia in catalanu). Pro lu fàghere est istadu creadu unu corpus pighende·nche testos in Limba sarda comuna dae Wikipèdia sarda e giornales. Est òviu chi sa tradutzione automàtica no est perfeta. Sende gasi, dae un’ala, permitit e fatzìlitat sa cumprensione de su testu in una limba chi non si connoschet bene, e dae s’àtera, creat un’abbotzu chi agiudat meda pro sa tradutzione curreta de unu testu (mescamente in testos entziclopèdicos e giornalìsticos, chi sunt sos àmbitos pro sos cales est prus preparadu su tradutore catalanu-sardu). Est essida fintzas sa versione agiornada de su tradutore italianu-sardu, creadu tràmite su programma Google Summer of Code 2016.

Sa versione noa tenet 1.800 paràulas in prus e b’at àpidu megioros in sas règulas de tradutzione. Custu tradutore fiat istadu incluidu comente funtzione de Wikimedia pro bortare cun fatzilidade artìculos noos in sa Wikipèdia in sardu.

Chitzo, at a èssere su matessi puru pro su tradutore catalanu-sardu. Sos impreos de su tradutore catalanu-sardu diant pòdere èssere medas: s’isvilupu de sa Wikipèdia in sardu diat dèvere bènnere fintzas dae sa tradutzione de sos artìculos chi non sunt gasi detalliados in italianu o chi dant importu a aspetos diferentes. Bortende·nche fintzas dae un’àtera limba che a su catalanu sa cantidade de sas informatziones podet crèschere galu de prus, oferende puru un’àtera manera pro espressare sos matessi cuntzetos. In prus, sa cantidade manna de testos, testimonias e materiales in limba catalana a pitzu de s’istòria sarda ant a èssere a disponimentu fintzas in sardu etotu, gasi comente totu sas publicatziones e sos istùdios de sotziolinguìstica e de polìtica linguìstica de interessu pro sa situatzione de sa limba sarda atuale.

Non lasciare decidere l'algoritmo:

scegli La Nuova Sardegna per le tue notizie su Google

Primo Piano
Il raid

Undici furgoni a fuoco nella notte: attentato contro un’azienda logistica del sud Sardegna – Le indagini

Le nostre iniziative